Tối nay lúc 8 giờ, tôi gác lại công việc khác và xem trọn bộ phim tài liệu chống tham nhũng "Công nghệ tăng cường chống tham nhũng". Kể từ khi rời khỏi hệ thống thanh tra và giám sát kỷ luật năm 2019, vì phần lớn công việc của tôi liên quan đến bào chữa hình sự trong lĩnh vực tiền điện tử ảo, tôi đã rất chú ý đến các báo cáo liên quan từ hệ thống thanh tra kỷ luật. Trước đây, những vụ án có ảnh hưởng nhất là của Xiao Yi, cựu Bí thư Thành ủy Phúc Châu, tỉnh Giang Tây (cựu bí thư ủng hộ khai thác tiền điện tử), người đã bị kết án nhưng để lại nhiều câu hỏi, và Hao Gang, cựu Ủy viên Đảng ủy kiêm Phó Giám đốc Cục Quản lý Tài chính Địa phương thành phố Bắc Kinh, người bị cáo buộc rửa tiền và giáng chức, với hình phạt được mô tả chi tiết hơn trước. Báo cáo về Yao Qian lần này chi tiết hơn những lần trước. Bộ phim tài liệu đề cập rằng ở nước ngoài không có ngoại lệ, và nước ngoài không đứng trên pháp luật. Bản báo cáo nêu rõ rằng tiền điện tử ảo là "một phương tiện tham nhũng mới cần phải được đề phòng", và mô tả vụ án nhận hối lộ của Yao Qian là "một loại tham nhũng mới, tham nhũng trá hình". Bản báo cáo cho biết những người đưa hối lộ cho Yao Qian chủ yếu là hai người: một là Wang, làm việc trong ngành chứng khoán truyền thống, và người kia là Zhang, người tham gia vào các đợt phát hành tiền điện tử ảo (ICO). Năm 2018, Zhang yêu cầu Yao Qian bảo trợ ICO của mình. Yao Qian đã liên hệ với một sàn giao dịch tiền điện tử ảo, nơi đã huy động được 20.000 Ethereum cho Zhang. Sau đó, Zhang đã đưa 2.000 Ethereum cho Yao Qian như một khoản tiền hoa hồng. Trong quá trình nhận hối lộ của Yao Qian, một "quân cờ" quan trọng là Jiang Guoqing, cấp dưới của ông ta, người "tham gia vào hầu hết mọi giao dịch lớn mà Yao Qian thực hiện". Jiang Guoqing đã chỉ thị cho Zhang chuyển tiền điện tử đến một địa chỉ trung gian trước, sau đó anh ta sẽ chuyển nó vào địa chỉ ví phần cứng do Yao Qian kiểm soát. Nhân viên kiểm tra và giám sát kỷ luật đã tìm thấy ví phần cứng liên quan đến vụ án trong ngăn kéo văn phòng của Yao Qian. Năm 2021, Yao Qian đã sử dụng nhiều tài khoản giả mạo để bán 370 Ethereum, đổi lấy 10 triệu RMB để mua một biệt thự. Biệt thự được đăng ký dưới tên một người thân của Yao Qian. Các cán bộ kỷ luật và giám sát đã tiến hành điều tra bốn lớp, cuối cùng đã tái tạo chuỗi bằng chứng cho thấy Yao Qian đã sử dụng tiền thu được từ việc bán Ethereum để trả tiền mua biệt thự. Như một điều tra viên trong phim tài liệu đã nói, một khi tiền ảo được sử dụng trong thế giới thực, nó chắc chắn sẽ bị phát hiện. Biệt thự chính là "nhà phát triển" đã vạch trần hành vi nhận hối lộ của Yao Qian. Trước đó, luật sư Liu Yang cũng đã nghe về nhiều trường hợp nhận hối lộ bằng tiền ảo ở nhiều khu vực khác nhau và đã viết một bài báo về "Xác định số tiền hối lộ bằng tiền ảo và phương pháp điều tra". Sau khi xem phim tài liệu về vụ án của Yao Qian, những tình huống hoặc câu hỏi sau đây nảy sinh, và hy vọng rằng câu trả lời có thể được tìm thấy trong các báo cáo vụ án tiếp theo: Thứ nhất, phim tài liệu đề cập rõ ràng rằng Yao Qian đã nhận được Ethereum trị giá lên tới 60 triệu RMB. Đây có lẽ là lần đầu tiên hệ thống thanh tra và giám sát kỷ luật xác nhận giá trị tài sản của tiền ảo. Liệu số tiền hối lộ cuối cùng của Yao Qian sẽ được xác định dựa trên giá trị của tiền ảo hay chỉ dựa trên số tiền quy đổi thành tiền mặt vẫn còn phải chờ xem. Thứ hai, vì một lý do nào đó, thời lượng xuất hiện của Yao Qian trong phim tài liệu cực kỳ hạn chế, chỉ gồm một cảnh quay và một câu thoại. Thứ ba, theo phim tài liệu, Yao Qian không quy đổi toàn bộ tiền ảo thành tiền mặt. Cách xử lý tiền ảo trong vụ án này là một ví dụ quý giá để giới luật pháp nghiên cứu và xem xét khi xử lý các trường hợp tương tự. Thứ tư, liệu việc Yao Qian nhận và chuyển tiền ảo nhiều lần, và việc ông ta sau đó quy đổi thành tiền mặt, có cấu thành tội "rửa tiền" hay không vẫn cần được phán quyết giải đáp.